Biologie

Biologie wordt gegeven door mevrouw K. Mattern, de heer J. Leschot en de heer G. van Duin.

Studiewijzers:

• Studiewijzers onderbouw
• Studiewijzers bovenbouw
  

Onderbouw
Biologie is het schoolvak dat zich bezighoudt met de levende natuur:

• Planten (Brandnetel, Boerenkool, Berk)
• Dieren (Bavianen, Buizerds en Mensen)
• Schimmels (Bosschimmels, maar ook Voetschimmels)
• Bacteriën (die ons in leven houden, maar waar we ook ziek van kunnen worden)

Wereldwijd

• Ecosystemen (van Waddenzee tot Amazone, van Antartica tot Sahara)
• Natuurbehoud en landbouwverbetering
• Biotechnologie (van kaas maken tot genetisch gemanipuleerde Soja)
• Broeikaseffect, wat kunnen we er aan doen?

Biologie op het Cartesius Lyceum
In de brugklas en de tweede klas krijgen de leerlingen 2 respectievelijk 3 lesuren per week biologie. Daarin komen alle onderwerpen van de biologie aan bod.

• We gebruiken de microscoop voor het bestuderen van cellen
• We bestuderen een model van een menselijk geraamte om de opbouw van het menselijk lichaam te begrijpen.
• We bekijken videofilms om de natuur de klas in te halen
• We gebruiken de computer voor onze toetsen en de interactieve Flora

In de onderbouw wordt de methode 'Biologie voor jou' gebruikt. Met deze methode kunnen de leerlingen redelijk zelfstandig aan de slag. Met de bijbehorende CD-ROM hebben de leerlingen de gelegenheid zichzelf te toetsen. De onderwerpen die in de brugklas aan de orde komen, zijn:

• Wat doe je in de Biologie?
• Wortels, stengels en bladeren
• Organen en cellen
  
• Ordening in de natuur
• Stevigheid en beweging
• Waarnemen
• Bloemen, vruchten en zaden
• Schoolomgeving

In de tweede klas zijn de onderwerpen:

• Afval en milieu
• Voeding en vertering
  
• Verbranding en ademhaling
• Bloed en bloedsomloop
• Voortplanting
• Erfelijkheid en evolutie
  
• Regeling en gedrag
• Mens en milieu

Biologie wordt in de tweede klas afgesloten met een Basisvormings-toets, maar dat is niet het belangrijkste. Het belangrijkste is namelijk dat alle leerlingen kennis gemaakt hebben met alle onderwerpen die in de biologie van belang zijn. Dat is van belang voor later, ook voor de keuzes die dan gemaakt moeten worden.

Bovenbouw
In de bovenbouw is de situatie geheel anders. Daar kiezen leerlingen uit vier profielen er één dat bij ze past. Die vier profielen zijn Cultuur en Maatschappij (C&M), Economie en Maatschappij (E&M), Natuur en Gezondheid (N&G) en Natuur en Techniek (N&T). Er zijn maar twee profielen waar biologie in thuishoort, en dat zijn N&T en N&G. Binnen die profielen heeft het vak biologie een heel andere functie dan in de onderbouw. Hier gaat het om een vak waarin leerlingen na de school verder gaan of dat een ondersteunende functie heeft voor een andere studiekeuze. 

Concept-context methode
HAVO gebruikt in de bovenbouw de methode 'Biologie voor jou', waarbij dezelfde onderwerpen als in de onderbouw verder worden uitgediept. Het VWO gebruikt daarvoor het engels-talige boek 'Advanced Biology'.  Het boek is in de bovenbouw voornamelijk naslagwerk. In de les wordt echter een groot deel van de stof  gegeven volgens de nieuwe concept-context methode. Hiervoor zijn op het Cartesius speciale modules ontwikkeld. Hierbij wordt er veel aandacht besteed aan de verbanden tussen verschillende begrippen op verschillende organisatie niveaus. Dit alles wordt gebracht in contexten uit de alledaagse leefwereld, beroepen en wetenschap die relevant zijn voor de leerlingen. De contexten geven relevantie en betekenis aan de concepten.  Er wordt veel aandacht besteed aan practica, veldwerk, onderzoek doen en  zelf informatie verzamelen. De leerlingen worden voorbereid op de toekomst en dat is voor HAVO leerlingen het HBO en voor VWO leerlingen de universiteit.

Voorbereiding op het examen

In de bovenbouw wordt alle leerstof die nodig is voor het examen doorgenomen in (en dus ook buiten) de klas en wordt na elke periode getoetst of de leerling de stof begrepen heeft dan wel er voldoende aandacht aan besteed heeft. Deze toetsen tellen mee voor het schoolexamencijfer. Ook moeten ze enkele practische opdrachten vervullen. In de laatste periode voor het examen wordt met behulp van de bundel 'Samengevat' (bevat alle examenstof die de leerlingen moeten weten in een dun boekje) en met behulp van de opgaven van oude examens, de leerling klaargestoomd voor het centraal examen.